Hiërogliefen

Geplaatst op 31 mei 2019 in blog, cultuur, taal

In het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden was laatst een tentoonstelling over de goden van Egypte. Het leek een aantal collega’s leuk om die te bezoeken. Op een zaterdagochtend ging het groepje met de trein naar het mooie Leiden. We kregen een rondleiding van een echte egyptoloog, namelijk mijn vader, Arno Egberts.

Gesprek in het Egyptisch

Arno had een aantal objecten in de tentoonstelling uitgekozen waar hij wat meer over vertelde. Onder andere drie grote stenen waar hiërogliefen in gekerfd waren. Dat vonden wij vertalers (en office manager met een vertaalachtergrond) natuurlijk reuze-interessant. Hiërogliefen hebben tenslotte ook met taal te maken. Ze vormen het schrift van het Oude Egypte. Arno kan hiërogliefen lezen, dus ik vroeg me af of hij ze ook kon uitspreken. Dat was niet het geval, want het is niet echt bekend hoe ze werden uitgesproken, doordat het schrift geen klinkers heeft. Dan moet je maar een beetje gokken hoe je de medeklinkers met elkaar verbindt. Een gesprek in het Egyptisch voeren gaat dus niet.

Beeldschrift

Nu weet ik wel van wie ik mijn talenknobbel heb geërfd. Het vak egyptologie bestaat grotendeels uit het ontcijferen en vertalen van hiërogliefen. Dat lijkt me wel wat lastiger dan het vertalen van bijvoorbeeld Engels of Spaans. Het Egyptisch is een beeldschrift en kent geen alfabet. Een hiëroglief drukt een klank uit, maar er zijn ook hiërogliefen die verwijzen naar een heel woord. In eerste instantie werden hiërogliefen van boven naar beneden ‘geschreven’ (gebeiteld eerder), maar later ook van links naar rechts én van rechts naar links. Verwarrend! Nu was het Egyptische schrift niet bedoeld voor dagelijks gebruik. Er werden geen boodschappenlijstjes of boeken geschreven in hiërogliefen. Daarvoor was het te complex en tijdrovend. Alleen hoogopgeleide ambtenaren en schrijvers gebruikten het en vooral voor inscripties op monumenten. Later kwam er een iets eenvoudiger versie van de hiërogliefen, namelijk het hiëratisch schrift dat met pen en inkt op papyrus werd geschreven. Dat ging toch een stuk sneller en werd dan ook gebruikt voor administratieve documenten. En wie weet ook voor boodschappenlijstjes.

Voorbeelden

Op de afbeelding hieronder zie je een aantal voorbeelden van hiërogliefen. De uil is de letter m, het geribbelde streepje stelt een waterlijn voor en is de letter n, het figuurtje met de bolle bovenkant en platte onderkant stelt een brood voor en is de letter t en de tweede van onder stelt een mond voor en is de letter r.

voorbeeld van hiërogliefen

bron:Wikipedia

 

Gerelateerde artikelen

Echt een meisjemeisje!

Zij is echt een meisjemeisje Ik krijg elke dag van de dikke Amerikaanse Merriam-Webster een bijzonder Engels woord toegestuurd. Vaak zijn het woorden die ik nog niet ken, dus het is heel leerzaam en soms ook verrassend leuk. Onlangs was het woord van de dag higgledy-piggledy (rommelig, ongeorganiseerd, kriskras, schots en scheef, lukraak). Maya took […]

Lees artikel
reduplicatie

Taalweetjes: oud-Grieks

Oud-Grieks Het Grieks is moeilijk om te lezen met die karakters die zo anders zijn dan ons eigen schrift. Het Griekse alfabet komt van oorsprong uit het Feninische alfabet en is ontstaan in de 9e eeuw voor Christus. Een belangrijke innovatie in het Oud-Grieks was de invoering van klinkers. Toch was het in die tijd […]

Lees artikel
vroeg Grieks

Steenkolenduits

Het moet er eindelijk maar eens van komen. Ik ga met de billen bloot: ooit heb ik me schuldig gemaakt aan steenkolenduits. Zo’n vijftien jaar geleden besloten Paula en ik naar de Hannover Messe te gaan. Onder de deelnemers bevonden zich vier klanten en bovendien waren we geïnteresseerd in sommige stands. Een mooie kans om diverse […]

Lees artikel
steenkolenduits

(Be)talen in Spanje

Als je in een bepaald land de taal niet spreekt, kun je in allerlei (grappige) situaties terechtkomen. Dat ondervond ik een paar maanden geleden in Spanje. Ik spreek zelf geen Spaans. Maar ik dacht dat ik me wel zou kunnen redden met Engels. Dat is immers ook een wereldtaal. Ik had het mis. Beetje Engels […]

Lees artikel

 

CLIPS

De nieuwsbrief van PASSWORD

  • antwoorden op veelgestelde vragen
  • interessante ontwikkelingen
  • handige tips
  • en nog veel meer!

Ja, ik wil graag CLIPS ontvangen!