Verjaardagsvragen aan vertalers

Geplaatst op 8 augustus 2017 in blog, vertalen

Ik ken eigenlijk maar weinig beroepen waar mensen zo’n duidelijke mening over hebben als over vertalen. Ik denk dat dat komt omdat iedereen ooit wel iets van een taal heeft geleerd. Dan moet je er toch over mee kunnen praten?

Ja, dat is ook zo.

En toch… mijn ogen gaan stralen als ik het op een verjaardag over mijn vak heb. Niet alleen door het glas wijn dat ik in mijn hand heb, maar ook omdat ik plotseling zo’n enthousiast publiek krijg. Een publiek dat steeds verbaasder wordt naarmate ik meer vertel.

En ik doe het graag, weet je. Want mensen hebben soms geen idee van wat er in dat kantoor achter die enorme voordeur van ons gebeurt. Verjaardagsvragen aan vertalers, wat willen mensen allemaal weten…

Zo’n gesprek loopt ongeveer zo

[de jarige] Gaat het goed bij jou op de zaak?
Wat leuk dat je vraagt! Ja prima. We zijn hartstikke druk.

[haar buurvrouw] We? Ik dacht dat je het alleen deed. Met hoeveel ben je daar dan?
We zijn met z’n twaalven. En dan natuurlijk nog zo’n 150 freelancers. [glimglim]

[een man aan de overkant van de tafel] Wat??? Zoveel? Ben je daar dan de hele week mee bezig, met vertalen?
Ja, meer dan fulltime. [grijns van oor tot oor]

[zijn zus naast hem] Wat vertalen jullie dan allemaal? Boeken?
Nee, juist helemaal niet. Handleidingen, rapporten, brochures… van alles voor bedrijven. Je kan het zo gek niet bedenken.

[haar broer weer] Is er dan zoveel vertaalwerk?
Ja. Bedenk maar eens wat je in je huis hebt dat niet uit Nederland komt. Je televisie, je mobieltje, je Ikea-kast, je wasmachine, je pizza in de diepvries. Daar zitten allemaal Nederlandse teksten bij die ooit iemand heeft vertaald.

[twee stoelen verder] Goh. Nooit zo bij stil gestaan… Maar doe jij dan alle talen?
Nou, alle talen… [glimlachend] dat zijn er wel heel veel. Er zijn zo’n tweeduizend geschreven talen op de wereld… Maar we doen wel alle talen van de Europese Unie en de meeste andere grote talen, zoals Chinees, Japans, Arabisch en Koreaans. En na de Brexit straks ook Engels. [hardop lachend]

[schuin tegenover me] Doe je die allemaal zelf?
[grinnikend] Nee, gelukkig niet! We hebben over de hele wereld vertalers zitten die dat voor ons doen. Ze zitten echt overal. Van Zuid-Afrika tot Letland.

[aan het uiteinde van de tafel, vlak bij de keuken] Het lijkt me het saaiste werk ooit. Een beetje tussen de boeken en achter je beeldscherm. Vreselijk!
[ikke, stralend] Mooi niet! Als je nieuwsgierig bent, is het het mooiste werk van de wereld. Terwijl je vertaalt, leer je van alles over allerlei interessante onderwerpen. Bijvoorbeeld over niet ontplofte bommen op de zeebodem, bij een windpark. Hoe ze die vinden en weghalen. Natuurlijk moet je je daar eerst in verdiepen, maar ik weet er nu alles van.
[ik oogst bewondering]
En vergeet niet, het is ook een heel creatief vak. In feite zijn we schrijvers. Want niemand wil zien dat iets een vertaling is. En al helemaal geen verkeerde vertaling!

En dan barst mijn publiek los

“Oh, die ondertitels! Waardeloos soms.”
“Er staat lang niet alles wat wordt gezegd, of ze hebben het gewoon samengevat.”
“Het slaat soms nergens op.”
“En die handleidingen van Ikea, die zijn pas echt een drama.”

Vervolgens gaat het gesprek over op de ruzies die stellen hebben als ze samen een Ikea-kast in elkaar moeten zetten.

Ook een leuk onderwerp, maar voorlopig heb ik weer wat zieltjes gewonnen voor ons prachtige vak :-).

Gerelateerde artikelen

Machinevertalingen, wat gaat goed en waar gaat het mis

In een vorig blog heb ik het uitgebreid gehad over Neural Machine Translation, afgekort als NMT. De laatste jaren is de techniek achter machine-vertalen met grote sprongen verbeterd. Maar er helemaal op vertrouwen kan echt nog niet. Daarvoor is nog heel veel nodig. De grote jongens als Microsoft, Amazon, Alibaba en Baidu investeren niet voor […]

Lees artikel
Machinevertalingen, wat gaat goed en waar gaat het mis

Een vertaler moet scherp zijn…

… en zijn gereedschap ook! Vertalen is een vak. En zoals bij elk vak, moet je over het juiste (en het beste) gereedschap beschikken. Maar wat zit er nou precies in de toolbox van een vertaler? Allereerst natuurlijk een computer en woordenboeken – tegenwoordig elektronisch en online. Maar er is nog meer. Vertalen gebeurt al […]

Lees artikel
gereedschap vertaler

Financieel vertaalwerk

Financieel vertaalwerk doen wij veel. Heel veel. Denk aan jaarverslagen, factsheets, maandelijkse updates, insights, noem maar op. Is dat niet heel specialistisch werk? Best wel. Zonder de nodige kennis wordt het lastig, maar het is ook een kwestie van het (financiële) nieuws volgen. Een vork en een steel Een thema dat nu veel in het […]

Lees artikel
Financieel vertaalwerk

Een vertaalladder aan mogelijkheden

We kunnen er echt niet meer omheen: ook de vertaalwereld gaat mee in de automatiseringsgolf. Lang dachten we dat het nog wel even zou duren voordat vertaalmachines iets behoorlijks zouden produceren. Maar in de afgelopen vijf jaar heeft de techniek grote stappen gezet met Neural Machine Translation, NMT. Automatiseren waar dat kan Natuurlijk waren we […]

Lees artikel
Een vertaalladder aan mogelijkheden

 

CLIPS

De nieuwsbrief van PASSWORD

  • antwoorden op veelgestelde vragen
  • interessante ontwikkelingen
  • handige tips
  • en nog veel meer!

Ja, ik wil graag CLIPS ontvangen!