Vertalen is net voetbal

Geplaatst op 3 augustus 2017 in blog, Technische vertalingen, terminologie, vertalen, vertalers

Vertalen is net voetbal? Het is misschien niet de meest voor de hand liggende vergelijking. Toch zijn er veel parallellen. En ik kan het weten, als voetballende vertaler.

Scoren, scoren, scoren

Voetbal draait natuurlijk vooral om het scoren van goals. In de vertaalwereld kun je ook scoren, maar dan met een goede vertaling. Bijvoorbeeld door een goede individuele actie van de vertaler (met zinnen die een lust zijn voor het oog). Maar net als bij voetbal is het veel vaker een teamprestatie.

Soms loopt de ‘aanval’ over maar liefst vier of vijf schijven. Overleg met interne vertalers, vraag aan de klant, overleg met externe vertalers, nog maar eens intern overleggen en ten slotte voor de zekerheid nog wat navragen bij de klant. Deze een-tweetjes zijn vaak essentieel om tot een goede vertaling te komen. En daarmee te scoren dus!

Tactiek bepalen

Naast een goede samenwerking is bij vertalen ook de tactiek belangrijk. Sommige teksten, zoals juridische, vragen om een verdedigende tactiek. Bij zulke vertalingen moet je kort dekken – oftewel, dicht bij de tekst blijven. En zorgen dat je geen steken laat vallen, want ieder foutje wordt direct afgestraft. Er is geen plaats voor technische hoogstandjes.

Bij andere teksten, bijvoorbeeld voor een website of brochure, is een aanvallende tactiek juist beter. De coach (lees: klant) geeft je een vrije rol. Je krijgt de ruimte om je creatieve ingevingen op papier te zetten, waarmee je probeert te ontsnappen aan je tegenstander (lees: tekst). Met je attractieve spel lok je mensen naar het stadion, want deze teksten moeten zo veel mogelijk gelezen worden.

De schijnbeweging

Er zijn nog veel meer overeenkomsten te bedenken. Een kleine greep uit de voorbeelden: de assist, wanneer een collega een voorzetje geeft voor een vertaaloplossing; technologische hulpmiddelen, onontbeerlijk voor vertalingen en binnen het hedendaagse profvoetbal; en kaatsen, als je een vertaling per omgaande terugstuurt naar de klant (wegens grote spoed).

Vooruit dan, nog een paar: de opbouw, de organisatorische handelingen om de vertalers aan het werk te zetten (een goede opbouw is essentieel!); de overtreding, in een vertaling kan wel eens een foutje sluipen, maar in tegenstelling tot veel voetballers mekkeren wij niet tegen de scheids (lees: klant); en niet te vergeten de schijnbeweging, want ook wij nemen wel eens een collega in de maling …

Vertalen is dus net voetbal. En ik kan het weten, als iemand die al 28 jaar tegen een bal trapt en 7 jaar teksten vertaalt.

 

 

Gerelateerde artikelen

Machinevertalingen, wat gaat goed en waar gaat het mis

In een vorig blog heb ik het uitgebreid gehad over Neural Machine Translation, afgekort als NMT. De laatste jaren is de techniek achter machine-vertalen met grote sprongen verbeterd. Maar er helemaal op vertrouwen kan echt nog niet. Daarvoor is nog heel veel nodig. De grote jongens als Microsoft, Amazon, Alibaba en Baidu investeren niet voor […]

Lees artikel
Machinevertalingen, wat gaat goed en waar gaat het mis

Een vertaler moet scherp zijn…

… en zijn gereedschap ook! Vertalen is een vak. En zoals bij elk vak, moet je over het juiste (en het beste) gereedschap beschikken. Maar wat zit er nou precies in de toolbox van een vertaler? Allereerst natuurlijk een computer en woordenboeken – tegenwoordig elektronisch en online. Maar er is nog meer. Vertalen gebeurt al […]

Lees artikel
gereedschap vertaler

Financieel vertaalwerk

Financieel vertaalwerk doen wij veel. Heel veel. Denk aan jaarverslagen, factsheets, maandelijkse updates, insights, noem maar op. Is dat niet heel specialistisch werk? Best wel. Zonder de nodige kennis wordt het lastig, maar het is ook een kwestie van het (financiële) nieuws volgen. Een vork en een steel Een thema dat nu veel in het […]

Lees artikel
Financieel vertaalwerk

Een vertaalladder aan mogelijkheden

We kunnen er echt niet meer omheen: ook de vertaalwereld gaat mee in de automatiseringsgolf. Lang dachten we dat het nog wel even zou duren voordat vertaalmachines iets behoorlijks zouden produceren. Maar in de afgelopen vijf jaar heeft de techniek grote stappen gezet met Neural Machine Translation, NMT. Automatiseren waar dat kan Natuurlijk waren we […]

Lees artikel
Een vertaalladder aan mogelijkheden

 

CLIPS

De nieuwsbrief van PASSWORD

  • antwoorden op veelgestelde vragen
  • interessante ontwikkelingen
  • handige tips
  • en nog veel meer!

Ja, ik wil graag CLIPS ontvangen!